Den Haag is de derde stad van Nederland, met ruim een half miljoen inwoners, en een van de meest verrassende. Achter het beeld van politici en internationale hoven ligt een groene, elegante stad met lanen vol bomen, paleizen en uitstekende musea — met aan de westkant zo’n elf kilometer Noordzeestrand en duinen.
Het is geen hoofdstad en het voelt niet als Amsterdam: minder grachten, bredere straten, meer ambassades en veel minder drukte. Veel bezoekers komen een dagje vanuit Amsterdam en gaan weg met de wens dat ze langer waren gebleven.
Een korte geschiedenis
Den Haag begon in de 13e eeuw als jachtslot van de graven van Holland naast een vijver — de huidige Hofvijver. De graven bouwden de Ridderzaal, en het hof dat eromheen groeide werd het Binnenhof. Toen de Republiek der Nederlanden ontstond, vergaderde de regering hier, en ook de prinsen van Oranje hielden er hof; de officiële naam ’s-Gravenhage betekent “de haag (omheining) van de graaf”.
De Gouden Eeuw liet het Mauritshuis en de patriciërshuizen aan het Lange Voorhout na. In de 19e eeuw werd het vissersdorp Scheveningen een modieuze badplaats, en in 1913 opende het Vredespaleis, waarmee Den Haag een centrum van internationaal recht werd. Tegenwoordig zijn de regering, het parlement, de Hoge Raad, tientallen ambassades en veel internationale organisaties hier gevestigd.
De hoogtepunten
- Het Mauritshuis — het Meisje met de parel van Vermeer en het beste van de Nederlandse schilderkunst.
- Het Binnenhof en de Hofvijver — het middeleeuwse parlementscomplex aan zijn vijver (langdurige renovatie).
- Het Vredespaleis — zetel van het Internationaal Gerechtshof.
- Escher in Het Paleis en Panorama Mesdag — twee unieke musea.
- Scheveningen — het strand, de Pier en het Kurhaus.
- Madurodam — Nederland in het klein.
- Delft — grachten, Vermeer en Delfts Blauw, op een korte rit.
Voorbeeldroutes
Uitgaande van een verblijf in het centrum en verplaatsing met de tram. Wissel dagen om zodat het strand op de zonnigste dag valt.
| Reisduur | Dag voor dag | Geschikt voor |
|---|---|---|
| 1 dag | Mauritshuis bij opening → Binnenhof en Hofvijver → lunch bij de Plaats → Lange Voorhout en Escher in Het Paleis → tram naar Scheveningen voor de zonsondergang | Dagtrips vanuit Amsterdam of Rotterdam |
| 2 dagen | Dag 1 zoals hierboven, zonder het strand. Dag 2: bezoekerscentrum Vredespaleis → Panorama Mesdag → Madurodam → middag en diner in Scheveningen | Een weekendje weg |
| 3 dagen | Voeg een dag Delft toe (Nieuwe Kerk, Oude Kerk, Royal Delft) of het Kunstmuseum plus een fietstocht door de duinen naar Kijkduin | Een ontspannen eerste bezoek |
| 4–5 dagen | Voeg Leiden, Rotterdam of in het voorjaar de Keukenhof toe, plus een grachtenrondvaart en een foodtour in de stad | Gezinnen en langzame reizigers |
Het historische centrum Mauritshuis
Een 17e-eeuws paleis aan de Hofvijver, thuis van het Meisje met de parel.
Een van de mooiste kleine musea ter wereld: een schatkamer van schilderkunst uit de Gouden Eeuw in een classicistisch paleis, gebouwd voor Johan Maurits van Nassau-Siegen, met het Meisje met de parel en Gezicht op Delft van Vermeer, De anatomische les van Rembrandt en Het puttertje van Fabritius.
Het historische centrum Binnenhof & Hofvijver
Het middeleeuwse hart van de Nederlandse politiek, aan een eigen vijver in het centrum.
Eeuwenlang de zetel van de graven van Holland en daarna van het Nederlandse parlement: het Binnenhof is een complex van gebouwen rond de gotische Ridderzaal, weerspiegeld in de Hofvijver. Het wordt langdurig gerenoveerd, dus de toegang is beperkt — maar het uitzicht over het water is mooi als altijd.
Het historische centrum Escher in Het Paleis
De onmogelijke werelden van M.C. Escher, in een voormalig koninklijk winterpaleis.
Paleis Lange Voorhout, ooit het winterpaleis van koningin Emma, toont nu het werk van de graficus M.C. Escher — vlakvullingen, eindeloze trappen en metamorfoses — met oorspronkelijke koninklijke vertrekken, bijzondere kroonluchters en een bovenverdieping vol optische illusies.
Vredespaleis, musea en Madurodam Vredespaleis
Het huis van het internationaal recht, gebouwd met het geld van Andrew Carnegie.
Het Vredespaleis, geopend in 1913, huisvest het Internationaal Gerechtshof — het belangrijkste rechtsprekende orgaan van de Verenigde Naties — en het Permanent Hof van Arbitrage, met een grote bibliotheek over internationaal recht. Een gratis bezoekerscentrum bij het hek legt het werk uit; rondleidingen binnen zijn zeldzaam en moeten worden geboekt.
Eten en drinken
In Den Haag eet je goed en internationaal. Let op het Indonesische eten — een erfenis van de koloniale banden en een grote Indische gemeenschap — van een snelle nasi tot een uitgebreide rijsttafel. Eet in Scheveningen verse vis in de haven of probeer haring van een kraampje, op z’n best in de vroege zomer. De Denneweg, de Plaats en de straten rond de Grote Markt zitten vol cafés en restaurants; Chinatown is klein maar levendig. Een foodtour met gids is een goede kennismaking.
Geld en kosten
- De munteenheid is de euro. Pinnen kan bijna overal, en sommige zaken accepteren alleen kaart; houd wat contant geld bij de hand voor markten.
- Den Haag is voor hotels en eten iets goedkoper dan Amsterdam, maar blijft een Noord-Europese stad — budgetteer daarop.
- Fooi is niet verplicht; afronden of ongeveer 5–10% geven voor goede bediening aan tafel is gebruikelijk.
- Op hotelrekeningen komt toeristenbelasting van de gemeente.
Veiligheid en omgangsvormen
- Den Haag is over het algemeen veilig. Let op je tassen in drukte en op stations, en zet fietsen op twee sloten.
- Fietspaden zijn geen stoep. De rode paden zijn voor fietsers — kijk naar beide kanten voordat je oversteekt.
- Zwem op het strand in het seizoen alleen bij bewaakte stukken en let op de vlaggen; stromingen in de Noordzee kunnen sterk zijn.
- Rond het parlement en internationale instellingen is beveiliging zichtbaar; volg de aanwijzingen van het personeel en fotografeer geen controleposten.
Weer en wat je inpakt
Het klimaat is gematigd en zeegebonden: zachte zomers, koele vochtige winters, en wind en buien in elk seizoen. Neem laagjes mee, een regenjas die tegen wind kan (paraplu’s hebben het zwaar aan de boulevard), comfortabele wandelschoenen en ’s zomers zwemkleding en zonnebrand voor het strand. Zie beste reistijd.
Overnachten
Logeer bij een eerste bezoek in het centrum, bij het Binnenhof en het Lange Voorhout. Kies voor een strandvakantie in de zomer Scheveningen. Bij Den Haag Centraal is praktisch voor dagtrips. Onze pagina overnachten vergelijkt de wijken en noemt zorgvuldig gekozen hotels in elk budget.
